Tunnel van 1 kilometer is dwaas idee

Een tram- annex fietstunnel van slechts een kilometer onder een deel van de Utrechtse Binnenstad, tot iets voorbij de Neude. Daar pleit een mobiliteitslobby voor, waar onder meer de ANWB en de NS deel van uitmaken. Utopie of toch realiseerbaar?

Daar is ie weer

Al eerder bestonden er plannen voor een ondergrondse openbaar vervoerverbinding tussen het Centraal Station en de Uithof in het oosten van de stad. Zo’n drie maanden terug was er ook al een idee voor een metro onder de Binnenstad om de verkeersproblemen op te lossen. Nu is er weer een plan, je zou kunnen zeggen: “daar is ie weer”, de tunnel voor het OV onder de Binnenstad.
Technisch is het mogelijk een tunnel onder de Binnenstad aan te leggen, maar die aanleg brengt echter wel grote technische en financiële risico’s met zich mee. En dan rijst uiteraard ook de vraag of er politiek draagvlak is, na het debacle met de Uithoflijn. Vervolgens zullen ook de buurtbewoners hinder ondervinden van de aanleg van een tunnel, die zich over enige jaren heen strekt.

Den Haag als voorbeeld

Regeringszetel Den Haag heeft slechte ervaringen met de aanleg van een tramtunnel. Daar dobberde een bootje op een schier oneindige watervlakte onder de in aanleg zijnde tunnel onder het Haagse Spui. Gaten in de weg op de Kalvermarkt en hulpeloze blikken van de Haagse stadsbestuurders. En inwoners die mopperden over het gedoe met de tramtunnel. Die beelden staan voor altijd in het collectieve Haagse geheugen gegrift. Dat een tunnel graven hopeloos uit de hand kan lopen, bewijst de aanleg van de tramtunnel in de Nederlandse residentie, die na veel problemen uiteindelijk in 2004 opgeleverd werd. De tramtunnel in Den Haag is circa 1250 meter lang en loopt door de Binnenstad onder een route waar bovengronds geen ruimte was voor een tram of een bus.

Extreem dure boormachine
Docent aan de TU Delft, Martijn Leijten, deed onderzoek naar het Haagse tunnelproject, dat enigszins te vergelijken is met het voorstel van de mobiliteitslobby voor een tramtunnel in Utrecht. Naar Leijten zegt, is die Utrechtse tunnel zeker niet onuitvoerbaar. De minst riskante manier van graven is volgens de TU- docent met een tunnelboormachine, die in Den Haag niet ingezet werd. Dit is echter wel een heel dure graafmethode voor slechts één kilometer.
Het graven met een tunnelboormachine is sowieso geen sinecure: er is ruimte nodig voor bouwplaatsen waar je de grond in- en uitgaat en op plaatsen waar de stations of halten komen. De graafmethode in Den Haag, door middel van een open sleuf, is nog veel riskanter. Die methode veroorzaakt veel overlast en de kosten zijn extreem onzeker.

Actiegroep Geboorde Tramtunnel
Initiatiefnemer en architect Jan Maarten Dalmeijer van de Actiegroep Geboorde Tramtunnel pleit voor een metrolijn tussen de Jaarbeurs en de Uithof. Dalmeijer vindt een tunnel van slechts één kilometer een ‘dwaas plan’. “Een tunnelboormachine inzetten voor maar één kilometer kost godsgruwelijk veel geld, de prijs rijst de pan uit”, zegt Dalmeijer. Hij gelooft ook niet in het idee van de mobiliteitslobby voor een tunnel die pal na de Neude stopt en waar de trams weer gewoon op maaiveldhoogte rijden. “Waar komt die tunnel dan bovengronds? Bij het Janskerkhof? Of in het Zocherplantsoen?” Veel inwoners van de noordelijke Binnenstad zullen mordicus tegen deze plannen zijn de tunnel ergens na de Neude bovengronds te laten komen. “Die bewuste plekken in de Binnenstad mogen niet verpest worden en net zoals we geen huizenblokken meer willen omverhalen voor een talud voor de tramtunnel”, zegt Dalmeijer verder.

Negen kilometer lang
Samen met anderen is Dalmeijer wel voorstander van een ‘geboorde tunnel’, maar dan op een veel langer traject. Wat hem betreft legt men een tunnel aan vanaf de Overste den Oudenlaan, bij de Jaarbeurs, die verder onder de Binnenstad en onder het Wilhelminapark en Rijnsweerd in de Uihof bij het Wilhelmina Kinderziekenhuis bovengronds komt. Die tunnel wordt liefst 9 kilometer lang.
De Actiegroep Geboorde Tramtunnel zag graag dat er op dit traject diverse halten komen. Er kan ook voor gekozen worden deze tram door te trekken naar Bilthoven of Zeist. (Dat doortrekken van de tramlijn naar Zeist is wel vaker aan de orde geweest in de voorbije decennia, als plannenmakers en stadsbestuurders weer eens met een tramplan aan kwamen zetten). Dalmeijer is realist genoeg te beseffen dat de aanleg van een complete ondergrondse tramlijn een uiterst dure grap is. Maar hij wil wel met de pet rondgaan bij de pensioenfondsen, die hebben, volgens Dalmeijer “geld zat”. En “laat hen ook maar investeren in hoogwaardige infra in Nederland,” zegt Jan Maarten Dalmeijer tot slot.

UIthoflijn 29 juli aanstaande in exploitatie
Technicus Martijn Leijten (TU Delft) denkt echter dat het politieke klimaat in de Domstad er niet naar is zo’n risicovol plan te beginnen. En ook een groot deel van de Utrechters zal zich niet kunnen vinden in een omvangrijk plan als een tramtunnel.
Begin 2018 werd duidelijk dat de aanleg van de bovengrondse aanleg van de Uithoflijn 84 miljoen euro duurder uitpakte dan begroot. Het totale bedrag kwam uit op ongeveer een half miljard euro. Onderlinge onenigheden tussen bestuurders, materiaal dat verkeerd besteld was en een stuk spoor van bijna een kilometer dat niet op de juiste hoogte was aangelegd, zorgden er uiteindelijk voor dat de lijn anderhalf jaar later in exploitatie genomen wordt. De dienstregeling van de Uithoflijn gaat maandag 29 juli van start en krijgt als lijnnummer 22.

Plannen
Volgens de Utrechtse milieu- en verkeerswethouder Lot van Hooijdonk (GroenLinks) sluit de opvatting van de mobiliteitslobby aan bij de manier waarop Utrecht naar oplossingen zoekt om de groei van de mobiliteit zo goed mogelijk op te vangen. Met de stadsregio werkt Utrecht samen aan een netwerk dat reizigers aan de rand van de stad opvangt en deze zo betrouwbaar mogelijk op hun plaats in de stad brengt. Dat is een netwerk als een ‘wiel met spaken’. Concrete plannen die ook de de lobby noemt zijn, volgens de wethouder, station Koningsweg en hoogwaardig OV tussen station Utrecht- Lunetten en de Uithof (Utrecht Science Park/USP). Gemeente Utrecht kijkt ook naar de Binnenstad, maar concrete plannen voor een (ondergrondse) tramlijn bestaan nog niet.

Bron: AD/UN 13-06-2019

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s